อาหารผู้สูงอายุควรเป็นแบบไหน กินโปรตีนเท่าไหร่ เคี้ยวง่ายและไม่เค็ม

รู้จักอาหารคลีนโดยทีม Cleanfitอัปเดต อ่าน 6 นาที

ต้มยำกุ้งน้ำใส

สรุปสั้น

  • ผู้สูงอายุสุขภาพดีควรได้โปรตีนราว 1.0–1.2 กรัมต่อน้ำหนักตัว 1 กก. ต่อวัน ยกเว้นคนที่แพทย์ให้จำกัดโปรตีน
  • หั่นชิ้นเล็ก ต้ม นึ่ง ลวกให้นิ่ม กินเกลือไม่เกิน 1 ช้อนชาต่อวัน และดื่มน้ำวันละ 8 แก้ว
  • ลูกหลานสั่งอาหารให้พ่อแม่ เช็คความเผ็ด ความนุ่ม วิธีอุ่น และที่ว่างในช่องฟรีซก่อนสั่ง

อาหารผู้สูงอายุที่ดีต้องได้โปรตีนพอ เคี้ยวง่าย ไม่เค็ม และกินได้จริงทุกวัน กรมอนามัยแนะนำให้หั่นอาหารชิ้นเล็ก ทำให้นิ่มด้วยการต้ม นึ่ง ลวก ดื่มน้ำวันละ 8 แก้ว และกินเกลือไม่เกินวันละ 1 ช้อนชา ส่วนโปรตีน กลุ่มผู้เชี่ยวชาญ PROT-AGE แนะนำผู้สูงอายุสุขภาพดีวันละ 1.0–1.2 กรัมต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม ถ้ามีโรคประจำตัว ให้ถามแพทย์ก่อนปรับ

ในบทความนี้ (7 หัวข้อ)
  1. อาหารผู้สูงอายุต่างจากอาหารวัยทำงานยังไง?
  2. ผู้สูงอายุควรกินโปรตีนวันละเท่าไหร่?
  3. เมนูอาหารผู้สูงอายุ เคี้ยวง่าย ทำยังไงให้นุ่ม?
  4. ลดเค็มและดื่มน้ำให้พอ สำคัญกับผู้สูงอายุยังไง?
  5. ลูกหลานสั่งอาหารให้พ่อแม่ ควรเช็คอะไรบ้าง?
  6. เมนูอาหารผู้สูงอายุแบบพร้อมทาน เลือกเมนูไหนดี?
  7. สั่งอาหารแช่แข็งให้พ่อแม่ ส่งต่างจังหวัดได้ไหม?

อาหารผู้สูงอายุต่างจากอาหารวัยทำงานยังไง?

พออายุมากขึ้น ร่างกายมักต้องการพลังงานน้อยลง แต่ยังต้องการโปรตีน วิตามิน และแร่ธาตุครบเหมือนเดิม อาหารแต่ละมื้อจึงต้องปริมาณพอดีแต่มีคุณภาพ อุปสรรคที่เจอบ่อยคือการเคี้ยว ฟันปลอม และความอยากอาหารที่ลดลง จนกินได้น้อยกว่าที่ร่างกายต้องการ

สำนักโภชนาการ กรมอนามัย ร่วมกับสถาบันโภชนาการ ม.มหิดล แนะนำปริมาณอาหารต่อวันของผู้สูงอายุตามระดับกิจกรรมไว้แบบนี้

อาหารต่อวัน1,400 kcal (กิจกรรมเบามาก)1,600 kcal (กิจกรรมเบา)1,800 kcal (กิจกรรมปานกลาง)
ข้าวแป้ง (ทัพพี)579
ผัก (ทัพพี)444
ผลไม้ (ส่วน)112
เนื้อสัตว์ (ช้อนกินข้าว)678
นม (แก้ว)222
น้ำ (แก้ว)888
ปริมาณอาหารต่อวันสำหรับผู้สูงอายุที่ดื่มนมได้วันละ 2 แก้ว จากสำนักโภชนาการ กรมอนามัย และสถาบันโภชนาการ ม.มหิดล

ถ้ากินมื้อหลักได้น้อย กรมอนามัยแนะนำให้แบ่งเป็นมื้อย่อยวันละ 5–6 มื้อ ทานครั้งละน้อยแต่บ่อยครั้ง จะได้สารอาหารครบโดยไม่แน่นท้อง อยากรู้แคลของอาหารที่ท่านทานประจำ ดูได้ที่เช็คแคลอรี่อาหาร

ผู้สูงอายุควรกินโปรตีนวันละเท่าไหร่?

กลุ่มผู้เชี่ยวชาญ PROT-AGE ซึ่งเผยแพร่คำแนะนำในวารสารทางการแพทย์เมื่อปี 2013 แนะนำว่าผู้ที่อายุเกิน 65 ปีและสุขภาพดี ควรได้โปรตีนวันละ 1.0–1.2 กรัมต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม เพื่อช่วยรักษากล้ามเนื้อและการเคลื่อนไหว ยกเว้นผู้ที่เป็นโรคไตเรื้อรังระยะรุนแรงซึ่งอาจต้องจำกัดโปรตีน

ตัวอย่าง คุณแม่น้ำหนัก 55 กก. ควรได้โปรตีนราว 55–66 กรัมต่อวัน กระจายให้มีแหล่งโปรตีนอยู่ในทุกมื้อ จะกินได้ง่ายกว่าพยายามกินมากๆ ในมื้อเดียว แหล่งโปรตีนที่เคี้ยวง่ายมีหลายอย่าง

  • ปลา กรมอนามัยระบุว่าเป็นโปรตีนที่ดี ย่อยง่าย ไขมันน้อย แนะนำให้กินสัปดาห์ละ 3–5 ครั้ง
  • ไข่ ผู้สูงอายุสุขภาพดีกินได้วันละ 1 ฟอง ถ้ามีความดันสูง เบาหวาน หรือไขมันในเลือดสูง ให้ทำตามคำแนะนำของแพทย์
  • เต้าหู้และถั่วเมล็ดแห้ง นุ่ม เคี้ยวง่าย สลับกับเนื้อสัตว์ได้
  • นมรสจืด วันละ 1–2 แก้ว ได้ทั้งโปรตีนและแคลเซียม
  • เนื้อสัตว์ไม่ติดมันแบบสับหรือหั่นชิ้นเล็ก ไก่หรือหมูเนื้อแดง ทำให้นุ่มด้วยการตุ๋นหรือต้ม

ตัวเลขโปรตีนของอาหารแต่ละชนิดดูได้ในอาหารที่มีโปรตีนสูง และไข่ 1 ฟอง โปรตีนกี่กรัม

เมนูอาหารผู้สูงอายุ เคี้ยวง่าย ทำยังไงให้นุ่ม?

กรมอนามัยแนะนำให้หั่นอาหารเป็นชิ้นเล็ก และทำให้นิ่มด้วยการต้ม นึ่ง ลวก เพื่อให้เคี้ยวและย่อยง่าย และเลี่ยงแกงกะทิกับอาหารทอด ตัวอย่างเมนูอาหารผู้สูงอายุที่ทำเองได้

  • ไข่ตุ๋นใส่หมูสับหรือกุ้งสับ
  • ปลานึ่งซีอิ๊ว หรือปลานึ่งมะนาวรสอ่อน
  • ต้มจืดเต้าหู้ไข่หมูสับ ใส่ผักกาดขาวหรือฟัก
  • ข้าวต้มปลา ใส่ขิงและผักชี
  • ฟักทองผัดไข่ ผัดให้นิ่มด้วยน้ำมันน้อย
  • แกงจืดไก่สับ ใส่ตำลึงหรือผักโขม

ผักเลือกแบบที่สุกแล้วนิ่ม เช่น ฟัก ฟักทอง ตำลึง แครอทต้ม ผลไม้เลือกแบบเนื้อนิ่มและไม่หวานจัด เช่น มะละกอ ถ้าท่านเคี้ยวลำบากมากหรือสำลักบ่อย ควรให้แพทย์ช่วยประเมินการกลืน

ลดเค็มและดื่มน้ำให้พอ สำคัญกับผู้สูงอายุยังไง?

กรมอนามัยแนะนำให้กินเกลือไม่เกินวันละ 1 ช้อนชา เทียบเท่าน้ำปลาไม่เกิน 4 ช้อนชา หรือโซเดียมไม่เกิน 2,000 มิลลิกรัม แต่ข้อมูลที่กรมอนามัยเผยแพร่พบว่าคนไทยกินโซเดียมราว 3,636 มิลลิกรัมต่อวัน เกือบ 2 เท่าของคำแนะนำ การกินเค็มเพิ่มความเสี่ยงความดันโลหิตสูง โรคหัวใจ และโรคไต

  • ใช้มะนาว พริกไทย ขิง และสมุนไพรช่วยเรื่องรส แทนเครื่องปรุงรสเค็ม
  • ชิมก่อนปรุง และไม่วางน้ำปลาหรือซอสไว้บนโต๊ะ
  • ซดน้ำซุปและน้ำแกงแต่น้อย
  • เลี่ยงอาหารแปรรูปและอาหารหมักดอง

เรื่องน้ำ กรมอนามัยแนะนำให้ดื่มน้ำสะอาดวันละ 8 แก้ว ดื่มระหว่างวันให้มาก และลดการดื่มน้ำปริมาณมากก่อนนอน เพราะจะปัสสาวะบ่อยจนนอนไม่พอ รวมถึงเลี่ยงชาและกาแฟช่วงเย็นถึงค่ำ

ลูกหลานสั่งอาหารให้พ่อแม่ ควรเช็คอะไรบ้าง?

การสั่งอาหารไปให้พ่อแม่ ช่วยได้มากในวันที่ท่านไม่อยากเข้าครัว แต่ก่อนสั่งให้เช็คเรื่องเหล่านี้

  1. ความเผ็ดและรสชาติ ถ้าท่านไม่ทานเผ็ด เลือกเมนูที่ระบุว่าไม่เผ็ดหรือเผ็ดน้อย
  2. ความนุ่ม เนื้อสับ ปลา และเมนูที่มีน้ำแกง เคี้ยวง่ายกว่าเนื้อชิ้นใหญ่
  3. วิธีอุ่น ท่านใช้ไมโครเวฟสะดวกไหม ถ้าไม่สะดวก เลือกอาหารที่ต้มหรือนึ่งทั้งถุงได้
  4. ที่ว่างในช่องฟรีซ ถ้าตู้เย็นเล็ก สั่งจำนวนพอดีหรือแบ่งส่ง
  5. มีคนรับของ อาหารแช่แข็งต้องเข้าช่องฟรีซทันทีที่ได้รับ
  6. โรคประจำตัวและการแพ้อาหาร ถ้าแพทย์ให้คุมโซเดียม น้ำตาล หรือโปรตีน ถามแพทย์ก่อน และถามส่วนประกอบกับร้าน

เขียนวิธีอุ่นสั้นๆ แปะไว้ที่ตู้เย็น หรือโทรสอนตอนอุ่นครั้งแรก จะช่วยให้ท่านหยิบมาอุ่นเองได้ง่ายขึ้น

เมนูอาหารผู้สูงอายุแบบพร้อมทาน เลือกเมนูไหนดี?

ถ้าใช้อาหารแช่แข็งพร้อมอุ่น ให้เลือกจากความเผ็ดและลักษณะเนื้อ ตัวอย่างเมนูไม่เผ็ดหรือเผ็ดน้อยของ Cleanfit ที่เป็นเนื้อสับ ปลา หรือมีน้ำซุป

เมนู (กับข้าว ไม่รวมข้าว)ลักษณะพลังงานโปรตีนความเผ็ด
ซุปมิโซะไก่นุ่มซุป มีน้ำ100 kcal20 gไม่เผ็ด
ไก่สับกระเทียมพริกไทยไก่สับ160 kcal27 gไม่เผ็ด
ผัดฟักทองไก่สับไก่สับกับฟักทอง160 kcal26 gไม่เผ็ด
ไก่นุ่มผัดซอสเกรวี่ไก่ผัดซอส160 kcal26 gไม่เผ็ด
หมูสับผัดซอสเทอริยากิหมูสับ140 kcal25 gไม่เผ็ด
ฉู่ฉี่ปลาดอร์รี่ปลา100 kcal16 gเผ็ดน้อย
ตัวเลขต่อมื้อจากเมนูจริงของ Cleanfit

กับข้าวเหล่านี้ทานคู่ข้าวสวยหรือข้าวต้มได้ตามที่ท่านทานไหว เมนูของร้านไม่ใช่อาหารเฉพาะโรค ถ้าแพทย์ให้คุมอาหารเป็นพิเศษ ถามแพทย์ก่อนเลือก

สั่งอาหารแช่แข็งให้พ่อแม่ ส่งต่างจังหวัดได้ไหม?

ได้ Cleanfit ส่งกรุงเทพฯ และปริมณฑลด้วย Lalamove ทุกวันยกเว้นวันเสาร์ เลือกรอบเวลาที่มีคนอยู่บ้านได้ ส่วนต่างจังหวัดส่งด้วย DHL แบบควบคุมความเย็น วันจันทร์–ศุกร์ เลือกวันได้แต่เลือกเวลาไม่ได้ ถ้าจะส่งไปบ้านพ่อแม่ซึ่งไม่ใช่ที่อยู่ของเรา ทักแอดมินทาง LINE @cleanfit หรือ Messenger ได้เลย รายละเอียดการส่งอยู่ที่ข้อมูลการจัดส่ง

การอุ่นทำได้ไม่ยาก ตัดปากถุงแล้วเข้าไมโครเวฟ 800 วัตต์ทั้งถุง หรือต้มและนึ่งทั้งถุงก็ได้ ดูเวลาของแต่ละเมนูที่วิธีอุ่นอาหาร อาหารแช่แข็งในซองสุญญากาศ ไม่ใส่วัตถุกันเสีย เก็บในช่องฟรีซได้ 120 วัน

ทุกเมนูออกแบบโดยนักโภชนาการ ไม่ใช้น้ำมัน ไม่ใส่ผงชูรสและน้ำตาล ผ่านมาตรฐาน อย. และทุกมื้อบอกแคลอรี่และโปรตีน ลูกหลานช่วยดูตัวเลขให้ท่านได้ง่าย

คำถามที่พบบ่อย

ผู้สูงอายุควรกินอาหารวันละกี่มื้อ?

ปกติ 3 มื้อหลัก ถ้าทานได้น้อย กรมอนามัยแนะนำให้แบ่งเป็นมื้อย่อยวันละ 5–6 มื้อ ทานครั้งละน้อยแต่บ่อยครั้ง เพื่อให้ได้สารอาหารพอโดยไม่แน่นท้อง

ผู้สูงอายุที่ใส่ฟันปลอม ควรกินอาหารแบบไหน?

เลือกอาหารเนื้อนิ่ม หั่นชิ้นเล็กหรือสับ เช่น ไข่ตุ๋น ปลานึ่ง เต้าหู้ ข้าวต้ม และผักต้มนิ่ม เลี่ยงอาหารเหนียวและแข็ง ถ้าเคี้ยวหรือกลืนลำบากมาก ควรให้แพทย์หรือทันตแพทย์ช่วยประเมิน

ผู้สูงอายุควรดื่มน้ำวันละเท่าไหร่?

กรมอนามัยแนะนำวันละ 8 แก้ว ดื่มกระจายระหว่างวัน และลดการดื่มมากๆ ก่อนนอน ผู้ที่แพทย์สั่งจำกัดน้ำให้ทำตามคำแนะนำของแพทย์

ผู้สูงอายุกินไข่ได้วันละกี่ฟอง?

กรมอนามัยระบุว่าผู้สูงอายุสุขภาพดีกินไข่ได้วันละ 1 ฟอง ผู้ที่มีความดันโลหิตสูง เบาหวาน หรือไขมันในเลือดสูง ควรทำตามคำแนะนำของแพทย์

สั่งอาหารคลีนส่งให้พ่อแม่ที่ต่างจังหวัดได้ไหม?

ได้ ต่างจังหวัดส่งด้วย DHL แบบควบคุมความเย็น วันจันทร์–ศุกร์ ถ้าจะส่งไปที่อยู่ของคนอื่น ทักแอดมินทาง LINE @cleanfit หรือ Messenger ก่อนสั่ง และเช็คว่ามีคนรับและมีที่ว่างในช่องฟรีซ

แชร์บทความนี้ LINE Facebook

เขียนโดยทีม Cleanfitตัวเลขแคลอรี่และโปรตีนของแต่ละเมนู Cleanfit มาจากระบบสั่งซื้อของร้าน ตัวเลขอาหารทั่วไปอ้างอิงแหล่งที่ระบุในบทความ

ลองสั่งดูสักแพ็กไหม?

เลือกเมนูเองได้ทุกมื้อ เริ่มมื้อละ 44 บาท ทุกมื้อบอกแคลอรี่และโปรตีน ส่งได้ทั่วประเทศ

เริ่มสั่งซื้อบนเว็บ
หรือปรึกษาแอดมินทางแชท
เลือกแพ็กเกจและเมนู