อาหารกลางวันลดน้ำหนัก กินอะไรดีให้บ่ายไม่ง่วงและไม่หิวก่อนเย็น

สรุปสั้น
- มื้อเที่ยงราวหนึ่งในสามของพลังงานทั้งวัน มีโปรตีน 25–30 กรัม และผักครึ่งจาน
- ง่วงบ่ายส่วนหนึ่งมาจากนาฬิกาชีวิต แต่ข้าวหรือเส้นเยอะเกินไปทำให้ง่วงหนักขึ้น
- ข้าวจานเดียวมักได้โปรตีนน้อยเทียบกับพลังงาน ขอเนื้อเพิ่ม ข้าวน้อยลง หรือเตรียมกับข้าวไว้ล่วงหน้า
อาหารกลางวันลดน้ำหนักที่ดี ควรมีโปรตีนราว 25–30 กรัม ผักครึ่งจาน และข้าวพอดี ไม่จำเป็นต้องเป็นมื้อที่เบาที่สุดของวัน เพราะมื้อเที่ยงที่น้อยเกินไปมักทำให้หิวหนักตอนเย็น ถ้าทั้งวันกินราว 1,500 kcal มื้อเที่ยงก็อยู่ราว 400–500 kcal ส่วนอาการง่วงบ่าย งานทบทวนของ Monk (2005) อธิบายว่าเกิดได้แม้ไม่ได้กินข้าวเที่ยง แต่มื้อที่คาร์บสูงมากทำให้ง่วงหนักขึ้น
ในบทความนี้ (7 หัวข้อ)
- อาหารกลางวันลดน้ำหนัก ควรกินกี่แคล มื้อเที่ยงเบาไปดีไหม?
- ทำไมกินข้าวเที่ยงแล้วง่วงบ่าย แก้ได้ไหม?
- จัดจานอาหารเที่ยงลดน้ำหนักยังไงให้อิ่มถึงเย็น?
- ข้าวราดแกง ข้าวจานเดียว เมนูไหนเหมาะกับมื้อเที่ยงลดน้ำหนัก?
- ซื้อข้าวเที่ยงใกล้ออฟฟิศทุกวัน ทำยังไงไม่ให้หลุดแผน?
- เตรียมอาหารกลางวันลดน้ำหนักล่วงหน้าทั้งสัปดาห์ยังไง?
- ไม่มีเวลาเตรียมเอง จะมีมื้อเที่ยงพร้อมอุ่นทุกวันได้ยังไง?
อาหารกลางวันลดน้ำหนัก ควรกินกี่แคล มื้อเที่ยงเบาไปดีไหม?
หลักง่ายๆ คือให้มื้อเที่ยงได้ราวหนึ่งในสามของพลังงานทั้งวัน ถ้าเป้าทั้งวัน 1,500 kcal มื้อเที่ยงก็ราว 400–500 kcal ถ้าเป้า 1,200 kcal ก็ราว 350–400 kcal หาเป้าของตัวเองได้ที่เครื่องคำนวณ TDEE
หลายคนตั้งใจกินเที่ยงน้อยๆ เพื่อให้ลดเร็ว แต่พอบ่ายสามก็เริ่มหาขนม เย็นหิวจนกินเกิน มื้อเที่ยงที่อิ่มพอและมีโปรตีนจึงช่วยคุมทั้งวันได้ดีกว่า งานทบทวนของ Leidy และคณะ ปี 2015 สรุปว่ามื้อที่มีโปรตีนอย่างน้อยราว 25–30 กรัม ช่วยเรื่องความอยากอาหารและการคุมน้ำหนัก
ไม่ว่าจะแบ่งมื้อแบบไหน พลังงานทั้งวันไม่ควรต่ำกว่า 1,200 kcal สำหรับผู้หญิง และ 1,500 kcal สำหรับผู้ชาย
ทำไมกินข้าวเที่ยงแล้วง่วงบ่าย แก้ได้ไหม?
อาการนี้มีชื่อเรียกว่า post-lunch dip บทความทบทวนของ Monk ในวารสาร Clinics in Sports Medicine ปี 2005 อธิบายว่าเป็นช่วงที่ร่างกายง่วงง่ายขึ้นตามนาฬิกาชีวิต เกิดได้แม้คนที่ไม่ได้กินข้าวเที่ยงเลย แต่มื้อกลางวันที่คาร์บสูงทำให้อาการชัดขึ้น และอาจเป็นมากกว่าในคนที่เป็นแบบนอนเร็วตื่นเช้ามาก
แปลว่าเลี่ยงไม่ได้ทั้งหมด แต่ทำให้เบาลงได้
- ไม่ตักข้าวพูนจาน ใช้ข้าว 1–2 ทัพพีแทนการกินข้าวเป็นส่วนใหญ่ของจาน
- ให้ครึ่งจานเป็นผัก และมีเนื้อสัตว์ชัดเจน จานเดียวกันจะไม่ใช่คาร์บล้วน
- เลี่ยงเครื่องดื่มหวานหลังมื้อ เพราะเพิ่มทั้งน้ำตาลและพลังงานในมื้อเดียว
- นอนกลางคืนให้พอ ง่วงบ่ายจะหนักขึ้นถ้าเมื่อคืนนอนน้อย
- ถ้าง่วงมากจนทำงานไม่ได้ทุกวัน แม้นอนพอแล้ว ควรปรึกษาแพทย์
จัดจานอาหารเที่ยงลดน้ำหนักยังไงให้อิ่มถึงเย็น?
ใช้จาน 2:1:1 ที่กรมอนามัยแนะนำ คือแบ่งจานเป็น 4 ส่วน ผัก 2 ส่วน ข้าวหรือแป้ง 1 ส่วน เนื้อสัตว์ 1 ส่วน ถ้าอยากรู้ตัวเลขคร่าวๆ ใช้รายการอาหารแลกเปลี่ยนของศูนย์เบาหวานศิริราชคิดได้แบบนี้
| ในจาน | ปริมาณตัวอย่าง | พลังงาน | โปรตีน |
|---|---|---|---|
| ผักสุก | 2 ทัพพี | 0–50 kcal | 0–4 g |
| ข้าวสวยหรือข้าวกล้อง | 2 ทัพพี | 160 kcal | 4 g |
| เนื้อสัตว์ไขมันต่ำสุก เช่น อกไก่ หมูเนื้อแดง | 90–120 กรัม | 165–220 kcal | 21–28 g |
| น้ำมันที่ใช้ผัด | 1 ช้อนชา | 45 kcal | - |
| รวมทั้งจาน | ราว 370–475 kcal | ราว 25–36 g |
ลำดับการกินก็ช่วยได้ งานของ Rolls และคณะ ปี 2004 ในผู้หญิง 42 คน พบว่าการกินสลัดพลังงานต่ำเป็นจานแรก ทำให้พลังงานทั้งมื้อกลางวันลดลง 7–12% แต่ถ้าสลัดใส่น้ำสลัดและชีสเยอะจนพลังงานสูง ทั้งมื้อกลับเพิ่มขึ้น 8–17% กินผักก่อนได้ แต่เลือกน้ำสลัดแบบใส
ข้าวราดแกง ข้าวจานเดียว เมนูไหนเหมาะกับมื้อเที่ยงลดน้ำหนัก?
ดูแค่แคลอย่างเดียวยังไม่พอ ให้ดูโปรตีนต่อ 100 kcal ประกอบด้วย ตัวเลขยิ่งสูง ยิ่งได้โปรตีนมากโดยพลังงานไม่สูง ตารางนี้ใช้ค่าอาหารพร้อมกินต่อ 100 กรัม จากฐานข้อมูลสถาบันโภชนาการ ม.มหิดล (INMU)
| เมนู (ต่อ 100 กรัม) | พลังงาน | โปรตีน | โปรตีนต่อ 100 kcal |
|---|---|---|---|
| ข้าวกล้อง แกงเผ็ดไก่ | 132 kcal | 5.3 g | 4.0 g |
| ข้าวราดแกงเขียวหวานไก่ | 142 kcal | 6.6 g | 4.6 g |
| ข้าวผัดหมู | 144 kcal | 5.8 g | 4.0 g |
| ข้าวหมูแดง | 154 kcal | 6.3 g | 4.1 g |
| ข้าวราดไข่พะโล้ | 156 kcal | 5.7 g | 3.6 g |
| ข้าวขาหมู | 161 kcal | 7.2 g | 4.5 g |
| ข้าวราดไก่ผัดใบกะเพรา | 188 kcal | 8.6 g | 4.6 g |
| ข้าวมันไก่ต้ม | 198 kcal | 6.8 g | 3.4 g |
| ก๋วยเตี๋ยวเส้นใหญ่ผัดซีอิ๊วหมู | 221 kcal | 6.8 g | 3.1 g |
| ข้าวมันไก่ทอด | 235 kcal | 8.6 g | 3.7 g |
ข้าวจานเดียวเกือบทุกจานได้โปรตีนราว 3–5 กรัมต่อ 100 kcal เพราะข้าวเป็นส่วนใหญ่ของจาน เทียบกับกับข้าวโปรตีนสูงแยกจากข้าว เช่น ต้มข่าไก่นุ่ม 150 kcal โปรตีน 31 g ที่ได้ราว 20 กรัมต่อ 100 kcal เวลาสั่งข้าวราดแกง จึงคุ้มกว่าถ้าขอเนื้อเพิ่ม ข้าวน้อยลง หรือเติมไข่ต้ม
ซื้อข้าวเที่ยงใกล้ออฟฟิศทุกวัน ทำยังไงไม่ให้หลุดแผน?
ปัญหาของมื้อเที่ยงคนทำงานมักไม่ใช่ไม่รู้ว่าควรกินอะไร แต่เป็นเวลาน้อย ร้านจำกัด และตัดสินใจตอนหิว ลองตั้งกติกาไว้ล่วงหน้าแบบนี้
- เลือกร้านและเมนูตั้งแต่เช้า ไม่ต้องไปยืนคิดหน้าร้านตอนเที่ยงครึ่ง
- ก๋วยเตี๋ยวเลือกน้ำใส เพิ่มเนื้อ เพิ่มผัก ตามข้อมูล INMU เส้นใหญ่หมูน้ำมีราว 75 kcal ต่อ 100 กรัม ส่วนเส้นใหญ่ผัดซีอิ๊วหมูมี 221 kcal
- ระวังแก้วหลังมื้อ กรมอนามัยเคยเผยแพร่ว่าชานมไข่มุก 1 แก้วให้พลังงานราว 240–360 kcal ใกล้กับข้าวสวย 3–4.5 ทัพพี
- ขอน้ำจิ้มหรือน้ำราดแยก แล้วใช้แค่พอมีรส
- ไม่สั่งของทอดเพิ่มเป็นกับแกล้ม ถ้าอยากได้โปรตีนเพิ่ม ขอไข่ต้มหรือเนื้อสัตว์ต้มแทน
เตรียมอาหารกลางวันลดน้ำหนักล่วงหน้าทั้งสัปดาห์ยังไง?
วิธีที่ทำให้มื้อเที่ยงไม่หลุดง่ายที่สุด คือตัดสินใจครั้งเดียวในวันหยุด สัปดาห์ทำงานมี 5 มื้อเที่ยง เลือกให้ครบ 5 อย่าง จะทำเองแบบmeal prep หรือใช้กับข้าวแช่แข็งที่บอกตัวเลขไว้แล้วก็ได้ วิธีพกไปออฟฟิศให้เย็นจนถึงเวลาอุ่นอยู่ในอาหารคลีนคนทำงาน
ตัวอย่างกับข้าวของ Cleanfit ที่เหมาะกับมื้อเที่ยง โปรตีน 25 กรัมขึ้นไป มีทั้งแบบเผ็ดและไม่เผ็ด
| เมนู (กับข้าว ไม่รวมข้าว) | พลังงาน | โปรตีน | ความเผ็ด |
|---|---|---|---|
| หมูสับผัดซอสเทอริยากิ | 140 kcal | 25 g | ไม่เผ็ด |
| ลาบไก่ | 150 kcal | 28 g | เผ็ดมาก |
| อกไก่นุ่มลุยสวน | 150 kcal | 28 g | เผ็ดกลาง |
| เขียวหวานไก่นุ่ม | 150 kcal | 26 g | เผ็ดน้อย |
| ไก่นุ่มผัดซอสเกรวี่ | 160 kcal | 26 g | ไม่เผ็ด |
| ไก่สับกระเทียมพริกไทย | 160 kcal | 27 g | ไม่เผ็ด |
| ไก่นุ่มผัดผงกะหรี่ | 170 kcal | 31 g | เผ็ดมาก |
อุ่นด้วยไมโครเวฟ 800 วัตต์ ตัดปากถุงแล้วอุ่นทั้งถุง เมนูไก่จากแช่แข็งรองน้ำไว้ ใช้ราว 5:30–6:00 นาที หรือย้ายลงช่องเย็นธรรมดาตั้งแต่เมื่อคืน 6–8 ชั่วโมงก็อุ่นเร็วขึ้น ดูเวลาของแต่ละเมนูได้ที่วิธีอุ่นอาหาร
ไม่มีเวลาเตรียมเอง จะมีมื้อเที่ยงพร้อมอุ่นทุกวันได้ยังไง?
ถ้าไม่สะดวกทำกับข้าวทุกสัปดาห์ การสั่งกับข้าวแช่แข็งเก็บไว้ช่วยได้ อาหารของ Cleanfit แช่แข็งในซองสุญญากาศ ไม่ใส่วัตถุกันเสีย เก็บในช่องฟรีซได้ 120 วัน ทุกมื้อเป็นกับข้าว ยังไม่รวมข้าว เลือกเมนูเองได้ทุกมื้อ และบอกแคลอรี่กับโปรตีนทุกเมนู ทุกเมนูออกแบบโดยนักโภชนาการ ไม่ใช้น้ำมัน ไม่ใส่ผงชูรสและน้ำตาล ผ่านมาตรฐาน อย.
กรุงเทพฯ และปริมณฑลส่งทุกวันยกเว้นวันเสาร์ เลือกวันและรอบเวลาได้ ต่างจังหวัดส่งด้วย DHL แบบควบคุมความเย็น วันจันทร์–ศุกร์ ถ้ากินเฉพาะมื้อเที่ยงวันทำงาน แพ็ก 21 มื้อใช้ได้ราว 4 สัปดาห์
คำถามที่พบบ่อย
มื้อเที่ยงลดน้ำหนักกินข้าวได้กี่ทัพพี?
ขึ้นกับเป้าพลังงานของแต่ละคน ข้าวสวย 1 ทัพพีให้ราว 80 kcal ตามรายการอาหารแลกเปลี่ยนของศูนย์เบาหวานศิริราช ถ้ากินคู่กับข้าวโปรตีนสูงราว 150–190 kcal ข้าว 2 ทัพพีกับผักจะได้มื้อราว 310–400 kcal
งดมื้อเที่ยงช่วยลดน้ำหนักได้เร็วขึ้นไหม?
ถ้าพลังงานรวมทั้งวันลดลงจริงก็ช่วยได้ แต่หลายคนหิวหนักแล้วไปกินชดเชยตอนบ่ายหรือเย็น เลือกแบบที่ทำได้นานจะได้ผลกว่า มื้อเที่ยงที่มีโปรตีนพอช่วยให้คุมมื้อเย็นได้ง่ายขึ้น
กินก๋วยเตี๋ยวแทนข้าวตอนเที่ยงได้ไหม?
ได้ ตามรายการอาหารแลกเปลี่ยนของศูนย์เบาหวานศิริราช เส้นใหญ่ 1 ทัพพีนับเท่ากับข้าว 1 ทัพพี เลือกแบบน้ำใส เพิ่มเนื้อสัตว์และผัก และไม่ต้องกินข้าวเพิ่มในมื้อเดียวกัน
ง่วงหลังกินข้าวเที่ยงทุกวัน ผิดปกติไหม?
ส่วนใหญ่เป็นเรื่องปกติของนาฬิกาชีวิต งานทบทวนของ Monk (2005) ระบุว่าเกิดได้แม้ไม่ได้กินข้าวเที่ยง แต่มื้อคาร์บสูงทำให้ชัดขึ้น ถ้าง่วงมากจนทำงานไม่ได้แม้นอนพอ ควรปรึกษาแพทย์
อุ่นกับข้าวแช่แข็งที่ออฟฟิศใช้เวลากี่นาที?
ไมโครเวฟ 800 วัตต์ เมนูไก่จากแช่แข็ง ตัดปากถุงและรองน้ำ ใช้ราว 5:30–6:00 นาที ไมโครเวฟที่ออฟฟิศแรงไม่เท่ากัน ให้ดูว่าร้อนทั่วทั้งถุงก่อนทาน
เขียนโดยทีม Cleanfitตัวเลขแคลอรี่และโปรตีนของแต่ละเมนู Cleanfit มาจากระบบสั่งซื้อของร้าน ตัวเลขอาหารทั่วไปอ้างอิงแหล่งที่ระบุในบทความ
ลองสั่งดูสักแพ็กไหม?
เลือกเมนูเองได้ทุกมื้อ เริ่มมื้อละ 44 บาท ทุกมื้อบอกแคลอรี่และโปรตีน ส่งได้ทั่วประเทศ